Co w życiu dziecka jest ważne

Jakie ziarno w serca Wasze padnie…. takim będzie  późniejsze żniwo.

St. Jachowicz

                Bardzo ważną sferą w życiu dziecka jest czytelnictwo. Rozwija ono bowiem wrażliwość estetyczną, wpływa na rozwój intelektualny, kształtuje wyobraźnię i postawę twórczą, rozwija życie emocjonalne, ma doniosłe znaczenie w dziedzinie wychowania społecznego. Jest ono procesem nauczania człowieka i rozpoczyna się z chwilą, gdy rodzice czytają dziecku bajkę.

 

Czytanie podnosi nie tylko poziom rozwoju mowy ale również rozwoju procesów poznawczych, myślenia i strony emocjonalnej osobowości. Dzieci są chłonnymi odbiorcami literatury i łatwo przejmują wzory zachowań od swoich literackich ulubieńców. Jednakże lektura może oddziaływać na czytelnika dopiero po zrozumieniu treści książki. Wówczas dokonuje się wpływ na osobowość. Im bliższe są treści lektury, tym bardziej do czytelnika trafiają, im bardziej zgodne są z przekonaniami, tym chętniej je przyjmuje. Dlatego książka może spełniać ważną rolę w wychowaniu dziecka. Również z punktu widzenia psychologii czytanie książek zaspokaja szereg potrzeb, szczególnie te estetyczne, kompensacji, rozrywki, akceptacji społecznej.  Często młody czytelnik utożsamiania się z bohaterem. Książka dostarcza też wiele informacji o świecie zewnętrznym oraz wzorów zachowań.

Rozwój wrażliwości estetycznej pozwala otworzyć się dziecku na wartości, które niesie ze sobą literatura. Książka wpływa na rozwój intelektualny. Baśnie czy opowiadania mogą stać się pewnego rodzaju „schematem porządkującym”, poszerzają możliwości poznania świata, doskonalą mowę (słownictwo, styl wypowiedzi, stronę gramatyczną), kształcą myślenie (procesy porównywania, analizy i syntezy, przyczyn i skutków) oraz ćwiczą pamięć i uwagę. Kształtuje też wyobraźnię i postawę twórczą dziecka, uruchamiając możliwości kreacyjne i interpretacyjne. Dziecko przeżywa los wybranej postaci, bardzo mocno identyfikuje się z nią, co rozwija zdolności empatyczne, a także pozwala na interioryzację wartości prezentowanych przez ulubionego bohatera. Czytanie książek daje doniosłe znaczenie w dziedzinie wychowania społecznego, ponieważ pozwala zrozumieć innych ludzi i zachodzące między nimi interakcje, a także sprzyja procesowi utożsamiania z losami bohaterów. Wychowawca, czy też rodzice mogą też posłużyć się literaturą w kształtowaniu więzi rodzinnych, ukazując odpowiednie przykłady miłości i ciepła w relacjach między rodzicami i dziećmi. W wychowaniu rodzinnym może też wykorzystać wzory dobrze wykonanych obowiązków, postaw rodzicielskich, wzory ojca i matki.

Nawyk kontaktu z książką jest pewnym posagiem intelektualnym, który dziecko wynosi z domu. Decyduje nie tylko o jego wiedzy, ale również o pewnych właściwościach charakteru, preferowanych wartościach i postawach. Lektura może oddziaływać na czytelnika dopiero wówczas, gdy czytelnik rozumie czytany tekst.  Wpływ lektury uzależniony jest też od ilości czytanych książek.

Tak więc czytelnictwo ma wiele zalet - podnosi poziom nie tylko rozwoju mowy, ale również poziom rozwoju procesów poznawczych, myślenia i strony emocjonalnej osobowości. Poza tym dzięki czytelnictwu rozwija się wrażliwość estetyczna dziecka, co pozwala mu otworzyć się na wartości, które niesie ze sobą literatura. Po drugie czytanie książek  wpływa na rozwój intelektualny, kształci myślenie, ćwiczy pamięć i uwagę. Kształtuje również wyobraźnię i postawę twórczą dziecka. Warto więc zabiegać, aby książka zajmowała należne jej miejsce w każdym okresie życia człowieka.

      Beata Załecka

 
Michal Krupa