Retrospektywa

W ubiegły piątek w MiGOK Łochów odbyło się spotkanie, które z pewnością przejdzie do historii, głównie z powodu poruszenia bardzo ważnego i historycznego tematu – Żołnierzy Wyklętych. Spotkanie było Retrospektywą Festiwalu NNW, który odbywa się w Gdyni. Wszyscy zgromadzili się, aby uczcić pamięć o  żołnierzach, którzy nigdy nie zaakceptowali sowieckiej okupacji.

Bohaterami tego wieczoru były osoby, które chciano wymazać z polskiej historii. Skrytobójczo mordowani, prześladowani, niszczeni. Takie inicjatywy powstają, aby pamięć o nich i wydarzeniach im towarzyszących nigdy nie zaginęła. 

Festiwal NNW to jedyny Festiwal filmów historycznych w Polsce. Festiwal pokazuje rolę polskiego podziemia i opozycji demokratycznej w walce z komunistycznym reżimem lat 1944 – 1989.
Projekt ten zakłada projekcje filmowe, panele dyskusyjne, wystawy… Dlatego i tym razem organizatorzy połączyli filmy z rozmowami, wernisażem i spektaklem wykonanym przez uczniów Szkoły Podstawowej nr 1 w Łochowie.
A Organizatorami piątkowego spotkania byli: Studio Gołąb, Fundacja Niepodległości, MiGOK Łochów. Na łochowskim festiwalu zagościł Arkadiusz Gołębiewski (pomysłodawca i dyrektor festiwalu NNW w Gdyni), który przedstawiał wyświetlane filmy i rozmawiał z pozostałymi zaproszonymi gośćmi, czyli LO im. Władysława Reymonta w Warszawie i Ewą Szakalicką – reżyserką filmu „Wyrok Śmierci” wyświetlanego w drugiej części Festiwalu w Łochowie.

W ramach łochowskiej retrospektywy wszyscy mieli okazję obejrzeć przedstawienie artystyczne pt „Żołnierze wyklęci”., który został przygotowany przez Beatę Sosnowską, Monikę Tężyńską oraz Pana Waldemara Lurbeckiego i oczywiście – wspaniałych uczniów Szkoły Podstawowej nr 1 im. Baonu Nadbużańskiego Armii Krajowej w Łochowie. Spektakl został przygotowany głównie z okazji 20-lecia nadania imienia szkole. Całości występu patronowała Pani dyrektor Magdalena Sobiczewska. Dzieci występujące w przedstawieniu otrzymały od organizatorów oraz Pana Roberta Gołaszewskiego upominki w postaci książek, gier, płyt z muzyką stworzoną na potrzeby festiwalu oraz podziękowania.
Spektakl zamieszczono w bloku „Młodzi dla historii”. W ramach tego projektu wyświetlono także film „Pamięci Niezłomnych „ – laureata głównej nagrody „Anioł Wolności „ przyznanej w ramach projektu  „Młodzi dla Historii” czyli konkursu Festiwalu Filmów Dokumentalnych Niepokorni Niezłomni Wyklęci, w którym biorą udział młodzi twórcy. Twórcami filmu jest ekipa uczniów z L.O. im. Władysława Reymonta w Warszawie: Monika Uznałowicz, Anna Kozieł, Kamil Wojtyra i Maciej Morra prowadzona przez panią Monikę Wojtaś.

Po części I Festiwalu zaproszono wszystkich gości do rozmów przy kawie i obejrzenia wystawy „Bohaterowie Wyklęci”, która prezentuje biogramy najsłynniejszych regionalnych „Żołnierzy Wyklętych”. Ekspozycja jest częścią ogólnopolskiego projektu edukacyjno-historycznego projektu pt. „Rok Żołnierzy Wyklętych” autorstwa Fundacji Niepodległości i Ośrodka Karta. Projekt zakłada dotarcie do różnych kręgów społecznych i wielu środowisk. Powstał z okazji 50. rocznicy zamordowania przez bezpiekę ostatniego partyzanta Rzeczypospolitej Józefa Franczaka ps. „Lalek”. Do współpracy przystąpiło ok. 60 samorządów, a wsparcie zaoferowały: Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Powstania Warszawskiego i ministerstwa.
Wystawę MiGOK’owi udostępniła Szkoła Podstawowa nr 1 w Łochowie.

W czasie przerwy można było zakupić książki, płyty, publikacje, koszulki, które nawiązywały do tematu festiwalu. Wszystkie przedmioty były pięknie wyeksponowane w holu głównym MiGOK.

Drugą część spotkania otworzył film „Wyrok Śmierci” autorstwa Pani Ewy Szakalickiej, która była obecna na festiwalu w Łochowie i chętnie omówiła z publicznością temat swojej pracy.  Film „Wyrok Śmierci” opowiada nam o wyklętym bohaterze - mjr Jachymka ps. „Wiktor”.  Mjr Jachymek był dowódcą Armii Krajowej i jest dziś atakowany, za to, że na zamojszczyźnie bronił w 1944 r. polskiej ludności przed ukraińskimi nacjonalistami z band UPA. Polacy są mu jednak nadal do dziś wdzięczni za to, że za okupacji niemieckiej obronił ich również przed wysiedleniami. Dowodził na tzw. odcinku przeciwukraińskim przed UPA. Gdyby nie silna Armia Krajowa i jego postawa, to fala zbrodni taka jaka przeszła przez Wołyń i Małopolskę Wschodnią, przeszła by również i przez te ziemie. Major „Wiktor” nie złożył broni po akcji „Burza”. Po wejściu Armii Radzieckiej był szukany przez NKWD.  Po rozwiązaniu AK był w Ruchu Oporu Armii Krajowej. Przerzucony do Szwecji, wrócił z powrotem do Polski. W 1946 r. został wydany, aresztowany i skazany na karę śmierci. Przeszedł tortury psychiczne i ciężkie śledztwo. Karę zamieniono mu na 15 lat więzienia, z czego przesiedział 10 lat. Stracił zdrowie w więzieniu.  Zmarł w 1986 r.

Następnymi punktami programy były projekcje dwóch równie ważnych filmów: Było sobie miasteczko” reż. Tadeusz Arciuch i Maciej Wojciechowski oraz „Cichociemni – wywalcz wolność lub zgiń” reż. Dariusza Walusiaka i Mirosława Krzyszkowskiego.

Dziękujemy wszystkim za obecność i zachęcamy do udziału w projekcie „Młodzi dla historii” (szczegóły na stronie: http://www.festiwalnnw.pl/index.php/partnerzy/10-festiwal) oraz do obecności na kolejnym festiwalu w Gdyni!

 

DK

 
Michal Krupa