„Król pianistów w świecie polityki”

- czyli o międzynarodowej konferencji naukowej

Listopad był tym cudownym miesiącem roku, w którym przywracana jest pamięć o wiekopomnych dokonaniach Ignacego Jana Paderewskiego, polskiego patrioty i filantropa, polityka i męża stanu, wybitnego pianisty i kompozytora. W dniach 18-20 listopada b.r. odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa poświęconą życiu i działalności Ignacego Jana Paderewskiego pod wymownym tytułem „Król pianistów w świecie polityki”. Konferencja była projektem zrealizowanym w ramach obchodów Stulecia Archiwów Państwowych pod Patronatem Prezydenta RP Andrzeja Dudy oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Glińskiego.

Na miejsce konferencji organizatorzy wybrali Hotel Bristol w Warszawie, ponieważ jego historia i powstanie w sposób szczególny łączy się z bohaterem naukowych obrad.

Na dwudniowej konferencji zaprezentowano ponad dwadzieścia ciekawych referatów o życiu i działalności Ignacego Jana Paderewskiego. Uczestnicy mogli posłuchać prelekcji naukowo-historycznych i zapoznać się z materiałem, którym dysponują muzea, m. in. Muzeum Polskie w Ameryce, Muzeum Borysa Latoszyńskiego w Żytomierzu, Muzeum Narodowe w Warszawie. Istotną kwestią tej konferencji było przedstawienie eksponatów
i materiałów historycznych dotyczących Paderewskiego, a rozproszonych w różnych archiwach naszego globu. Bardzo interesujące wykłady i prezentacje na ten przedstawiła Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwa Narodowe: w Krakowie, w Płocku oraz w Lublinie, Archiwum Uniwersytetu Gdańskiego, Archiwum Polskiego Radia, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, Uniwersytet
im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Ośrodek Dokumentacji Muzyki Polskiej XIX i XX w. im. Ignacego Jana Paderewskiego w Krakowie.

Konferencję zaszczycili wyjątkowi znawcy i odkrywcy kunsztu Paderewskiego. O Ignacym Janie Paderewskim jako twórcy narodowego zjednoczenia i pojednania w 1919 roku znakomicie opowiedział autor wielu książek na ten temat, prof. dr hab. Marek Drozdowski reprezentujący Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Zagadnienie Polski widzianej z perspektywy francuskiej w latach 1919-1921 przedstawił prof. dr hab. Tomasz Szramm z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Natomiast, dr Anna Krochmal z Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych zaprezentowała stanowisko Ignacego Paderewskiego wobec kwestii mniejszości narodowych w II RP. Uwagę konferencji zwrócił, także problem przedstawiony przez dr Elwirę Gilewicz, a dotyczący popularyzacji postaci oraz spuścizny Paderewskiego na Ukrainie (i w świecie) jako kierunek działalności organizacji pozarządowych.

Podczas konferencji nie zabrakło muzyki wielkiego mistrza Paderewskiego, którą znakomicie wykonał na fortepianie Marek Żebrowski z  Polish Music Center w Los Angeles. Jako muzyk, szeroko omówił i przedstawił Paderewskiego jako pianistę. Zorganizowano, również wystawę pt. „Król pianistów w świecie polityki. Ignacy Jan Paderewski w dokumentach archiwalnych” w Bibliotece Publicznej m. st. Warszawy. Podczas wernisażu wystawy uczestnicy konferencji mieli okazję obejrzeć znakomity film Wiesława Dąbrowskiego - „Paderewski. Człowiek czynu, sukcesu i sławy”.

Miasto i gmina Łochów mają ten zaszczyt, że mogą poszczycić się cząstką działalności Wielkiego Polaka Ignacego Jana Paderewskiego i jego żony Heleny. Przed szerokim audytorium konferencji temat „Paderewscy w Julinie” zaprezentowały autorki publikacji pod tym samym tytułem Jolanta Abramczyk i Małgorzata Siuchta. Zagadnienie prelegentki podzieliły na dwie zasadnicze części. Pierwsza dotyczyła historii majątku w Julinie, założenia Wyższej Szkoły Hodowli Drobiu oraz zagospodarowania majątku po II wojnie światowej, aż do chwili obecnej. Druga część dotyczyła powstania Szkoły Powszechnej w Kaliskach i przedstawieniu jej losów aż po dzień dzisiejszy, także form piastowania oświatowej spuścizny, którą zostawili dla nas Państwo Paderewscy. Prelekcja była o tyle wartościowa i odkrywcza, że zwróciła uwagę uczestników konferencji na szeroką działalność filantropijną i zaangażowanie w charytatywne akcje pomocowe dla Polski Heleny Paderewskiej. Coraz częściej w różnych opracowaniach bibliograficznych pojawia się żona Paderewskiego jako inicjatorka i współorganizatorka różnorodnych działań charytatywnych swoich i męża.  Prelegentki, także przedstawiły inne formy czczenia Mistrza Paderewskiego w naszej Małej Ojczyźnie, tj. piękny pomnik wzniesiony w Łochowie oraz sala kinowa w MiGOK w Łochowie Jego imienia.

Konferencję poprzedzała gala dwudniowych obrad, które oficjalnie otworzył Minister Kultury i Sztuki i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński. Wykład wprowadzający o kluczowej roli Paderewskiego w powrocie Polski na mapę Europy wygłosił Adam Zamoyski, amerykańsko-polski pisarz i historyk, autor m.in. publikacji „Paderewski”. Galę, ponadto swoją obecnością zaszczycili przedstawiciele ambasad Francji, Szwajcarii i USA. Wyjątkowym gościem był nuncjusz apostolski w Polsce Salvatore Pennachio. Widzów gali zachwycił koncert muzyki Mistrza Paderewskiego w wykonaniu śpiewaczki Anety Łukaszewicz oraz znakomitego muzyka i kompozytora Krzesimira Dębskiego  z towarzyszeniem kwartetu smyczkowego Primuz z Łodzi.

Inauguracja uroczystości okazała się niezwykle ważna, także dla grupy teatralnej „You.lineczka” z Katolickiej Publicznej Szkoły Podstawowej im. Heleny i Ignacego Jana Paderewskich w Kaliskach, która została zaproszona przez organizatorów o przedstawienie formy teatralnej dotyczącej tematu konferencji. Pod kierunkiem Małgorzaty Rowickiej, która już od sześciu lat opiekuje się teatrem, tworzy scenariusze i reżyseruje spektakle. Młodzi aktorzy zaprezentowali wybrane epizody z życia Heleny i Ignacego, przedstawili działalność Polskiego Białego Krzyża i historię powstania szkoły w Julinie. Poprzez odegranie scen zaczerpniętych z biografii Państwa Paderewskich, ukazali ich bardzo istotną rolę w tworzeniu naszej lokalnej oświaty. „You.lineczka” podbiła serca wszystkich widzów, a brawom i zachwytom nie było końca. Z pewnością dla młodzieży jest to zaszczyt i cudowna przygoda, która zwieńczyła ich pracę i pasję. Przecież nie każdy ma możliwość wystąpić w Bristolu przed tak wyborną publicznością. Dla szkoły i teatru to znaczący sukces, który dumnie zapisze się na kartach kroniki.

W podsumowaniu konferencji sformułowano wiele wniosków. Jej uczestnicy postulowali m. in. o powstanie miejsca w Warszawie poświęconego Paderewskiemu, ponieważ maleńkie muzeum w Wielkiej Oficynie (Podchorążówce), niestety w roku setnej rocznicy niepodległości Polski, zostało zlikwidowane L. Kolejny wniosek dotyczył zebrania w jeden katalog miejsc pamięci, zbiorów i eksponatów, które znajdują się w różnych miejscach, przede wszystkim zagranicą. Bardzo ciekawe miejsca pamięci i spuścizny Państwa Paderewskich, które przedstawiliśmy podczas wykładu, prezentacji oraz spektaklu teatru You.lineczka wywołało wiele pozytywnych emocji, ale przede wszystkim rozsławiliśmy związki naszego miasta i gminy z Wielkim Polakiem. 

Jolanta Abramczyk i Małgorzata Siuchta

 
Michal Krupa