„Czaplowizna” - tu silniej bije serce przyrodnika

Ach! Cóż to za miejsce dla interesujących się przyrodą i krajo­znawstwem!... Niby wszędzie jest stąd blisko, bo do kolei cztery kilometry przez las, do autobusu dwa zaledwie i niespełna trzy­kilometrowa droga leśna oddziela Czaplowiznę od Krupińskiego. A jednak jest coś w tej wiosce takiego, że ma się uczucie wiel­kiego oddalenia od świata. Czaplowizna oficjalnie nie jest zresztą nawet wioską, lecz tylko przysiółkiem pobliskiej Szynkarzyzny, położonym na obu brzegach wąskiej strugi Dzięciołek. Przez miejscowych zwana Czaplą

, otoczona jest lasami i mokradłami, które ukrywają niejedną przyrodniczą niespodziankę. Czy nazwę zawdzięcza pierwszemu osadnikowi o przezwisku Czapla, czy gniazdującym tu dawniej czaplom - nie wiadomo.

Tę samą nazwę co wioska nosi rezerwat przyrody „Czaplo­wizna" o powierzchni 213,23 ha utworzony w roku 1980 dla ochrony naturalnego zespołu awifauny i bogatej szaty roślinnej. Rezerwat ma ogromne walory dy­daktyczne i naukowe. Ze względu na konieczność zapewnienia spokoju zwierzynie zwiedzanie powinno się odbywać tylko szla­kami znakowanymi. Skądinąd zresztą zejście z nich jest praktycz­nie niemożliwe, bo pełno wokół niebezpiecznych bagien. Bardzo ładny wgląd w rezerwat jest zwłaszcza ze szlaku zielonego.

„Ornitofauna Czaplowizny została uznana za pierwotny ze­spół ptaków o cechach przewodnich właściwych większym na­turalnym kompleksom leśnym, np. Puszczy Białowieskiej". Występuje tu 45 gatunków, m.in. mają gniazda ptaki tak rzad­kie, jak kruk i bocian czarny. Gnieździ się w rezerwacie sześć gatunków sikor (bogatka, modra, czubatka, sosnówka, uboga, czarnogłówka), pięć gatunków dzięciołów (czarny, duży, średni, dzięciołek, krętogłów), słonka i wiele innych. Tak bogaty ze­spół ptasi zawdzięczamy znacznemu zróżnicowaniu siedlisk i różnorodnym, dobrze zachowanym zbiorowiskom roślinnym. Warto się z nimi zapoznać, bowiem dopiero wiedza o różnicach pomiędzy poszczególnymi zbiorowiskami pozwala w pełni zro­zumieć las.

Na wilgotnych glebach rezerwatu do­minują bory sosnowe trzęślicowe i bory bagienne, a w miejscach najniższych olsy i turzycowiska. Na glebach żyźniejszych rosną płaty lasu łęgowego.

Bory trzęślicowe wyróżniają się obecnością fioletowo kwitnącej trawy o gęstych kępkach. To właśnie trzęślica modra, od której pochodzi nazwa zbiorowiska. Bar­dzo rzadka w okolicach podwarszawskich jest brzezina bagienna, zbiorowisko o cha­rakterze subatlantyckim. Nie za wiele jest takich borów bagiennych, jak w tym re­zerwacie. Zwracają uwagę łany borówki bagiennej, zwanej łochynią, oraz bagno zwyczajne, a spotykane są tu również rośliny właściwe dla torfowiska wyso­kiego: wełnianka pochwowata i żurawina błotna. W suchszych miejscach, na glebach piaszczystych, rosną bory sosnowe świeże z udziałem gatunków ciepłolubnych. Wśród roślin runa należy wymienić przede wszystkim pięć gatun­ków, które są pod całkowitą ochroną: dwa widłaki - goździsty i jałowcowaty, dwa storczyki - kruszczyk szerokolistny i listera jajowata, oraz kosaciec syberyjski. Na uwagę zasługują również rośliny rzadkie, do których należy m.in. łuskiewnik oraz nie­wielka paproć o nazwie trudnej do wymówienia przez obcokra­jowców: nasiężrzał pospolity.

Za: www.gminalochow.pl/content/szlak_przyrodniczy_czaplowizna-45

 
Michal Krupa